Działalność naukowo-badawcza

Działalność naukowo-badawcza Katedry Pedagogiki skupia się na zagadnieniach dotyczących szeroko pojętej edukacji – od dydaktyki ogólnej oraz pedeutologii, przez metodologię badań pedagogicznych po kształcenie małych dzieci, również ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Sprofilowane pedagogicznie rozważania teoretyczne i badania empiryczne dotyczące funkcjonowania dzieci wspierane są podstawami psychologii, logopedii, językoznawstwa, kulturoznawstwa oraz filozofii edukacji. Dyscypliny te i prowadzone w ich obszarach prace oraz badania naukowe stanowią uzupełnienie badań podstawowych z zakresu pedagogiki realizowanych przez Katedrę.

Badania empiryczne podejmowane w ramach działalności Katedry prowadzone są w ujęciu interdyscyplinarnym i uwzględniając specyfikę specjalizacji pracowników naukowych tworzą wspólny profil badawczy, na który składają się przede wszystkim: badania nad rozwojem dziecka (jego normą i patologią), zagadnienia diagnozy psychopedagogicznej, ocena rozwoju mowy i jej terapia, badania psycholingwistyczne okresu rozwojowego, problematyka trudności w uczeniu się. Centralnym obszarem badawczym jest dziecko w okresie przedszkolnym i wczesnoszkolnym – w tym aspekcie szczególne miejsce zajmują zagadnienia komunikacji w procesach dydaktycznych, związków pomiędzy wiedzą szkolną a doświadczeniami i wiedzą pozaszkolną dziecka, intelektualne narzędzia pracy nauczyciela i dziecka/ucznia w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej oraz kształcenie i kompetencje nauczycieli wczesnej edukacji małego dziecka.

Zainteresowania badawcze pracowników znajdują odzwierciedlenie w profilu publikacji naukowych poświęconych głównie dziecku w młodszym wieku szkolnym, w tym z trudnościami w uczeniu się, jego potrzebom w przestrzeni przedszkola i szkoły ogólnodostępnej – diagnozie i wspieraniu rozwoju poprzez podejmowanie działań edukacyjno-terapeutycznych uwzględniających procesy indywidualizacji kształcenia. Uzupełnienie badań pedagogicznych stanowią w tym obszarze zagadnienia oceny i kształtowania językowego obszaru świata dzieci, szczególnie badania narracyjne oraz edukacja polonistyczna dziecka w wieku wczesnoszkolnym.

Katedra Pedagogiki prowadzi również badania nad komunikacją w procesach dydaktycznych, jak również zagadnieniami akwizycji językowej ze zwróceniem uwagi na kreatywność dziecka, a także rozumienie znaczeń poszczególnych jednostek językowych. Badawcza perspektywa skupia się wokół psycholingwistyki stosowanej oraz aksjolingwistyki, ze szczególnym uwzględnieniem kształcenia językowego dzieci, akwizycji językowej w kontekście normy rozwojowej i zaburzeń rozwojowych, diagnozy i terapii zaburzeń. W publikacjach pracowników podejmowany jest także problem specyfiki funkcjonowania dziecka w przestrzeni życiowej i rozwojowej, uwarunkowań jego rozwoju i edukacji w zmieniającym się układzie komunikacyjno-kulturowym w aspekcie aktualnych kontekstów doświadczania rzeczywistości przez dziecko w pedagogicznym wymiarze. Integralną częścią badań nad rozwojem mowy dziecka stanowią także zagadnienia diagnozy i terapii logopedycznej oraz neurologopedycznej.

Odrębne miejsce zajmują zainteresowania naukowo-badawcze pracowników oscylujące wokół tematyki szeroko rozumianych aspektów funkcjonowania zdrowotnego dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym oraz roli nauczyciela w zakresie diagnozy i profilaktyki zagrożeń zdrowotnych wieku rozwojowego. Część prac naukowych poświęconych jest także pedagogice społecznej, pedagogice rodziny czy zagadnieniom etyki w pracy pedagogicznej.

W ramach zagadnień naukowo-badawczych z zakresu resocjalizacji, które uzupełniają profil działalności Katedry, prowadzone są badania nad współczesną rodziną, jej przemianami i zagrożeniami oraz instytucjonalnymi formami pomocy. Istotne miejsce zajmują tu zagadnienia związane z przeciwdziałaniem marginalizacji społecznej.

Prowadzone badania empiryczne w zakresie pedagogiki wspierane są pracami teoretycznymi w zakresie teorii wychowania i kształcenia, dydaktyki, filozofii edukacji, enkulturacji, socjalizacji oraz antropologii. Przedmiotem analiz jest sposób funkcjonowania dziecka w ujęciu ponowoczesnym, również w aspekcie oddziaływania nowych mediów na jego rozwój.

Katedra prowadzi także intensywną działalność naukowo-badawczą w zakresie edukacji artystycznej. Znaczna część badań i prac naukowych poświęcona jest zarówno zagadnieniom wychowania estetycznego, jak i kształtowaniu umiejętności dydaktycznych nauczycieli w zakresie edukacji muzycznej i plastycznej.

© 2015 Katedra Pedagogiki, Wydział Humanistyczno-Społeczny Akademii Techniczno-Humanistycznej w Bielsku-Białej. Wszystkie prawa zastrzeżone.